Największa jaskinia na świecie – gdzie się znajduje i jak powstała?

Największa jaskinia na świecie to Hang Son Doong w Wietnamie, leżąca w Parku Narodowym Phong Nha-Ke Bang blisko granicy z Laosem. Powstała w wapieniach w wyniku wielomilionowych procesów krasowych, a jej największa komora ma 200 m wysokości i 150 m szerokości. Sprawdź najważniejsze informacje o położeniu, historii odkrycia i innych rekordowych jaskiniach.

Gdzie znajduje się największa jaskinia świata?

Hang Son Doong leży w środkowym Wietnamie, w prowincji Quảng Bình, około 55 km na północny zachód od miasta Đồng Hới i 450 km na południe od Hanoi. Wejście do niej znajduje się blisko granicy z Laosem.

Współrzędne geograficzne tego miejsca to 17°27′25″N 106°17′15″E. Cała okolica należy do rozległego obszaru wapiennych formacji krasowych, które sprzyjają powstawaniu podziemnych systemów.

Park Narodowy Phong Nha-Ke Bang, w którym leży jaskinia, został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na jego terenie istnieje około 300 jaskiń i grot, a łączna długość poznanych korytarzy wynosi około 126 km. Wiele części tego systemu pozostaje nadal słabo rozpoznanych.

Jak powstała największa jaskinia świata?

Opisywana jaskinia ukształtowała się w skałach wapiennych pod wpływem procesów krasowych, które trwały przez kilka milionów lat. Woda deszczowa z rozpuszczonym dwutlenkiem węgla wsiąkała w pęknięcia i szczeliny, stopniowo rozpuszczając wapień i poszerzając podziemne korytarze.

Wietnam ma bardzo rozległe obszary zbudowane z wapieni, zwłaszcza w Zatoce Halong, Ninh Binh i w Parku Narodowym Phong Nha-Ke Bang. W takich miejscach woda tworzy charakterystyczne formy naciekowe, do których należą stalaktyty, stalagmity i stalagnaty.

Rodzaje jaskiń ze względu na proces powstania

Krasowienie to nie jedyny sposób tworzenia się podziemnych przestrzeni. Wyróżnia się również:

• jaskinie pseudokrasowe – powstałe wskutek wymywania materiału skalnego,
• jaskinie wietrzeniowo-erozyjne – będące efektem wietrzenia i erozji,
• jaskinie lawowe – puste przestrzenie po dużych pęcherzach gazów wulkanicznych,
• jaskinie tektoniczne – powstałe w wyniku ruchów skorupy ziemskiej,
• jaskinie grawitacyjne – gdy materiał skalny przemieszcza się pod wpływem grawitacji,
• jaskinie lodowcowe – ukształtowane przez wody podlodowcowe.

Skąd dżungla w środku?

W tym miejscu doszło do zawalenia stropu w kilku punktach, przez co do wnętrza wpadło światło słoneczne. Tymi otworami do środka dostała się roślinność, dlatego pod ziemią powstała dżungla. Dnem jaskini płynie podziemna rzeka, która dodatkowo kształtuje mikroklimat całego systemu.

Jakie wymiary ma największa komora?

Największa z komór Hang Son Doong ma ponad 5 km długości, 150 m szerokości i 200 m wysokości. Oznacza to, że w środku zmieściłby się 40-piętrowy wieżowiec.

Cały system jaskiniowy liczy około 9 km długości, a jego kubatura wynosi 38,5 mln metrów sześciennych.

W 2019 roku brytyjscy nurkowie odkryli podwodny tunel, który prawdopodobnie łączy ją z jaskinią Hang Thung. Zeszli nim na głębokość 78 m z szacowanych 120 m. Gdyby połączenie zostało potwierdzone, kubatura systemu powiększyłaby się o około 1,6 mln metrów sześciennych.

Wnętrze wyróżnia się 70-metrową formacją skalną przypominającą łapę psa oraz perłami jaskiniowymi utworzonymi z kapiącej wody. W środku notuje się także obecność latających lisów.

Kiedy odkryto największą jaskinię świata?

Wejście do niej przypadkowo odnalazł miejscowy rolnik Ho Khanh w 1991 roku. Usłyszał wówczas odgłos rzeki w głębi wapiennego klifu, ale po powrocie przez gęstą dżunglę nie potrafił ponownie trafić do tego miejsca.

Dopiero w 2008 roku Ho Khanh ponownie zlokalizował wejście, a w 2009 roku zaprowadził tam brytyjskich grotołazów. Howard Limbert z Brytyjskiego Stowarzyszenia Badań Jaskiniowych przyznał, że odkrycie przypomina znalezienie nieznanego wcześniej Mount Everestu.

Pierwsza ekspedycja badawcza

Badacze potwierdzili wtedy, że mają do czynienia z komorą o największym przekroju spośród wszystkich znanych jaskiń na Ziemi. Jaskinię otwarto dla turystów w 2013 roku, a od 2017 roku obowiązują ścisłe limity odwiedzin.

Jak wygląda wyprawa do jaskini?

Wyprawa trwa 4 dni i 3 noce w samej jaskini, a dodatkowo obejmuje 2 noce w pobliskich hotelach. Koszt dla jednej osoby wynosi 3000 dolarów amerykańskich, a grupa może liczyć maksymalnie 10 osób. Z powodów bezpieczeństwa i ochrony przyrody rocznie wpuszcza się tylko od 500 do 600 osób.

Uczestnik powinien mieć bardzo dobrą kondycję, doświadczenie w trekkingu i biwakowaniu. Do tej pory wnętrze tego systemu zobaczyło mniej osób niż szczyt Mount Everest, który zdobyło 4042 himalaistów.

Jakie inne jaskinie zaliczają się do największych na świecie?

Gdy mowa o największych jaskiniach, najczęściej porównuje się łączną długość poznanych korytarzy. Liderem tego zestawienia jest Jaskinia Mamucia w amerykańskim stanie Kentucky, której długość sięga 686 km.

W Jaskini Mamuciej turystom udostępniono 19 km tras rozmieszczonych na pięciu poziomach. Wewnątrz żyje około 200 gatunków zwierząt, w tym rzadkie odmiany nietoperzy.

Oto dziesięć najdłuższych systemów jaskiniowych na świecie:

Osobną kategorię stanowią jaskinie najgłębsze. Jaskinia Krubera w Abchazji ma głębokość 2191 m i jest jedyną znaną naturalną jaskinią na świecie, która przekracza dwa kilometry. Austriacka Lamprechtsofen natomiast sięga 1632 m i oferuje turystom ponad 600 m trasy.

Najdłuższe jaskinie Europy

W Europie pierwsze miejsce pod względem długości zajmuje Jaskinia Optymistyczna na Ukrainie. Jej korytarze mierzą 265 km i tworzą gęsty, wielopoziomowy labirynt w gipsach. W pobliżu leży Jaskinia Jeziorna o długości 142 km. Naukowcy przypuszczają, że oba systemy mogłyby tworzyć łącznie 407 km korytarzy.

Druga w Europie jest szwajcarska Hölloch z długością 208 km, a trzecia – hiszpańska Sistema del Alto Tejuelo, która ma 178 km.

Największa jaskinia w Polsce

W Polsce najbardziej znany podziemny system to Jaskinia Wielka Śnieżna w Tatrach. Odkryto w niej ponad 23 km korytarzy, a różnica wysokości między najniższym i najwyższym punktem wynosi 824 m. W skład systemu wchodzą między innymi Jaskinia Śnieżna, Jaskinia Wielka Litworowa, Jaskinia nad Kotlinami, Jasny Awen i Jaskinia Wilcza. Wejście leży w Wyżniej Świstówce w Dolinie Małej Łąki i jest dostępne tylko dla osób z uprawnieniami taternika jaskiniowego.